Kiedy jasna osłona okienna to najlepszy wybór?
Biały kolor to uniwersalny aspekt w kontekście wizualnym – znakomicie wpisuje się w zdecydowaną większość aranżacji. Jednak kolor osłony okiennej warto traktować jako jeden z jej najważniejszych parametrów użytkowych. Jasna powierzchnia z reguły lepiej odbija światło słoneczne, podczas gdy ciemna pochłania większą jego część. Warto przyjrzeć się bliżej temu, co w przypadku osłon okiennych najważniejsze – regulowaniu światła i ochrony wnętrz przed zbyt intensywnym promieniowaniem słonecznym, biorąc pod uwagę takie kwestie jak wystawa okienna względem stron świata i kondygnacja.
Okna północne – najlepsze dla jasnych osłon
Północna wystawa jest niemal stworzona do wykorzystania białych rolet, plis czy żaluzji. Światło docierające przez okno wychodzące na północ jest zazwyczaj bardziej rozproszone, a bezpośrednie promieniowanie słoneczne nie stanowi przez większą część dnia takiego problemu, jak przy oknach skierowanych na wschód, południe czy zachód.
W takim miejscu biała lub jasnoszara roleta materiałowa może sprawdzić się w salonie, kuchni czy gabinecie, w którym Użytkownik chce zachować możliwie jasne wnętrze. Podobnie można wykorzystać jasną plisę, szczególnie gdy potrzebna jest możliwość zasłonięcia tylko fragmentu szyby. Przy oknie mającym zapewnić przede wszystkim prywatność, takie rozwiązanie pozwala ograniczyć widoczność z zewnątrz bez konieczności stosowania bardzo ciemnego materiału.
Jeszcze ciekawszym rozwiązaniem może być jasna żaluzja aluminiowa. Regulacja kąta lameli pozwala zmieniać kierunek, w którym światło jest rozpraszane. Nie trzeba więc wybierać wyłącznie między całkowicie odsłoniętą szybą a opuszczoną osłoną.
Wschód: jasna roleta sprawdzi się, ale…
Okno wschodnie jest oświetlane przede wszystkim w pierwszej części dnia. Latem poranne słońce może być bardzo intensywne, mimo że w kolejnych godzinach problem wydaje się znikać. „Wydaje się”, ponieważ mocno nagrzana szyba nadal oddaje ciepło do wnętrza, nawet jeśli nie jest już silnie „bombardowana” przez promienie słoneczne. Jasna osłona może być dobrym wyborem w salonie, łazience czy kuchni – w tych pomieszczeniach nie spędza się zwykle wielu godzin od samego rana. Jeśli salon wykorzystywany jest późnym popołudniem lub wieczorem, temperatura wewnątrz zdąży się już obniżyć (jeśli osłona była opuszczona przez całą noc, aż do momentu jej odsłonięcia właśnie w drugiej części dnia).
Jeżeli jednak wykorzystamy taką osłonę np. w gabinecie, w którym promienie słoneczne padają bezpośrednio na ekran komputera powodując refleksy świetlne lub wręcz go oślepiając, praca stanie się frustrująca. Jasna i transparentna roleta czy plisa w pokoju dziecka lub sypialni, nie pozwoli wypocząć – letnie słońce po prostu przedostanie się przez nią bez problemu, skracając sen. W takich sytuacjach większe znaczenie ma nie tyle samo kolor, co materiał – zwłaszcza jego przepuszczalność. Należy o tym pamiętać podczas wybierania osłon właśnie do takich pomieszczeń, w których od samego rana będziemy konfrontować się z dużą ilością nasłonecznienia.
Południe – jasny kolor nadal może być dobry, ale nie w każdym przypadku
Okna południowe wymagają większej ostrożności. Przez znaczną część roku mogą otrzymywać dużo bezpośredniego promieniowania słonecznego, a latem problemem staje się nie tylko jasność, lecz także nagrzewanie pomieszczenia.
Czy w takim oknie trzeba więc od razu zrezygnować z białej lub jasnoszarej rolety? Niekoniecznie. Jeżeli pomieszczenie nie przegrzewa się nadmiernie, a głównym celem jest ograniczenie ostrego światła przy zachowaniu naturalnie oświetlonego wnętrza, jasna osłona może być bardzo praktyczna. Dotyczy to zwłaszcza salonów, jadalni i pomieszczeń, w których nie potrzebujemy mocnego ograniczenia dostępu światła przez cały dzień.
Problem pojawia się wtedy, gdy południowe przeszklenie jest duże, w pomieszczeniu spędzamy znaczną część dnia, a latem temperatura wewnątrz szybko rośnie (co poczuliśmy dosłownie na własnej skórze na przestrzeni wielu sezonów). I chociaż istotnie jasna barwa osłony może ograniczać pochłanianie promieniowania słonecznego w porównaniu z ciemniejszą tkaniną, nie należy traktować tej cechy jako rozwiązania problemu przegrzewania. Dlatego przy mocno nasłonecznionym oknie południowym należy przede wszystkim ustalić, czy chcemy zachować jasność, ograniczyć refleksy na monitorach i ekranach czy przede wszystkim zmniejszyć nagrzewanie wnętrza. Jeśli celem jest redukcja refleksów, warto rozważyć tkaninę o niskiej przepuszczalności światła, a jeśli zależy nam na ochronie przed wysoką temperaturą – dobrze jest rozważyć montaż dodatkowej rolety zewnętrznej.
Okna zachodnie
potrafią być problematyczne. Największe nasłonecznienie pojawia się we wnętrzach wtedy, gdy domownicy korzystają już z salonu, jadalni, a dzieci wracają ze szkoły. Nisko położone, popołudniowe słońce, może być szczególnie dokuczliwe ponieważ jego promienie padają pod innym kątem, niż w południe. I właśnie okna zachodnie stają się ich „ofiarą”.
Jasna plisa albo roleta może być dobrym wyborem, jeżeli zależy nam przede wszystkim na łagodnym ograniczeniu światła. Jeżeli jednak zachodnie okno jest duże i latem mocno nagrzewa pomieszczenie, nie warto wybierać jasnej osłony wyłącznie dlatego, że „rozjaśnia pokój”. W takim przypadku ważniejsze stają się parametry materiału i sposób ochrony przed promieniowaniem.
Dotyczy to także żaluzji. Jasne lamele mogą dobrze odbijać część promieniowania, a ich regulacja pozwala kontrolować kierunek światła. Jednak przy bardzo nisko świecącym słońcu konieczne może być mocniejsze zamknięcie lameli. Wtedy o komforcie decyduje już nie sama ich barwa, ale geometria systemu i sposób ustawienia.
Kondygnacja zmienia warunki
Ta sama wystawa okna nie oznacza identycznych warunków na każdym piętrze. Na parterze i niższych kondygnacjach sąsiednie budynki, drzewa, ogrodzenie czy inne elementy otoczenia mogą ograniczać dostęp promieni słonecznych. Takie okno może być więc mniej nasłonecznione, niż podobne przeszklenie na wyższym piętrze.
Na niższej kondygnacji dodatkowym argumentem za jasną osłoną jest dostęp do naturalnego światła przy jednoczesnym ograniczeniu widoczności wnętrza. Plisa pozwalająca zasłonić wybraną część szyby może być w takim miejscu bardziej funkcjonalna niż jednolita, całkowicie opuszczona roleta.
Wyższe kondygnacje są zwykle bardziej odsłonięte. Nie oznacza to jednak, że każda roleta na wysokim piętrze powinna być ciemna. Znaczenie ma oczywiście wystawa okienna, ale także rozmiary samego okna, sąsiedztwo innych budynków oraz to, czy pomieszczenie jest podatne na przegrzewanie. W mieszkaniu na wysokim piętrze z dużym oknem zachodnim, jasna dekoracyjna plisa może wyglądać świetnie, ale jej funkcjonalność trzeba oceniać w odniesieniu do rzeczywistego nasłonecznienia.
Kiedy lepiej nie wybierać jasnej osłony?
Jasna osłona nie będzie najlepszym rozwiązaniem przede wszystkim wtedy, gdy Użytkownik oczekuje zaciemnienia, podczas gdy okno jest intensywnie nasłonecznione. Dotyczy to szczególnie dużych przeszkleń południowych i zachodnich, zwłaszcza gdy przy oknie znajduje się biurko z monitorem, telewizor albo miejsce, w którym domownicy spędzają wiele godzin w ciągu dnia.
Ostrożność jest wskazana również w pomieszczeniach, które mają problem z przegrzewaniem. Jasny materiał może być korzystniejszy pod względem odbijania promieniowania niż ciemny, ale sam w sobie nie rozwiąże problemu.
Nie warto też wybierać bieli tylko dlatego, że jest uniwersalna. Jeżeli najważniejszym zadaniem osłony jest mocne ograniczenie światła, prywatność po zmroku albo stworzenie bardziej zacisznego charakteru wnętrza, jasna roleta może okazać się zwyczajnie niezgodna z oczekiwaniami.
Najpierw okno, potem kolor
Dobór jasnej osłony najlepiej zacząć od obserwacji konkretnego okna. Warto sprawdzić, o której godzinie słońce zaczyna naświetlać szybę, jak długo utrzymuje się bezpośrednie nasłonecznienie i czy szyba jest zasłaniana przez sąsiednie budynki lub drzewa. Dopiero później można zdecydować, czy potrzebujemy przede wszystkim rozproszenia światła, ochrony przed refleksami świetlnymi, prywatności czy ograniczenia nagrzewania.
Jasna roleta materiałowa będzie dobrym wyborem w pomieszczeniu, które ma pozostać optycznie lekkie i dobrze doświetlone. Jasna plisa sprawdzi się tam, gdzie przydatne jest zasłonięcie tylko części szyby. Jasne żaluzje mają przewagę tam, gdzie Użytkownik chce samodzielnie zmieniać kierunek i intensywność światła poprzez ustawienie lameli.
Warto też pamiętać, że taka sama biała plisa może być świetnym rozwiązaniem dla północnego okna na parterze i nietrafionym wyborem dla dużego, zachodniego przeszklenia na wysokiej kondygnacji. O jakości decyzji nie przesądza sam kolor. Liczy się to, ile promieni słonecznych rzeczywiście dociera do szyby, jak pomieszczenie reaguje na nasłonecznienie i jaką funkcję ma pełnić osłona przez większą część dnia.